نوشته‌ها

ارتودنسی فانکشنال: همه چیز درباره آن

ارتودنسی فانکشنال یکی از زیرشاخه های ارتودنسی است که هدف از آن صاف کردن دندان ها همراه با تغییر محل و سایز فک بالا و پایین است. این روش در ارتودنسی می تواند ظاهر فرد را با تغییرات عمده رو به رو کند. در واقع این روش درمانی با ارتودنسی و ارتوپدی به صورت همزمان سر و کار دارد و در آن علاوه بر دندان ها، استخوان فک نیز اصلاح می شود.

همه افراد شانس داشتن دندان های زیبا و مرتب را ندارند. ژنتیک، مکیدن انگشت یا پستانک، تنفس از راه دهان، رانش زبان و برخی عادات نامناسب دیگر می توانند بر رشد فک تاثیر بگذارند و موجب به هم ریختگی دندان ها شوند. ارتودنسی متداول دندان ها را مرتب می کند، اما نمی تواند عادت های آسیب رسان در فرد را از بین ببرد. بدون برطرف کردن مشکل زمینه ساز در هم ریختگی دندان ها، این احتمال وجود دارد که دوباره دندان ها در طول زمان دچار در هم ریختگی شوند.

در این شرایط ارتودنسی فانکشنال می تواند تفاوت ایجاد کند. ارتودنسی متداول در بیشتر اوقات در بزرگسالان و نوجوانانی انجام می شود که دندان های دائمی آنها کاملا رشد کرده و رشد فک تکمیل شده است. در حالی که ارتودنسی فانکشنال از ۷ سالگی قابل اجراست.

تفاوت ارتودنسی فانکشنال با ارتودنسی متداول چیست؟

ارتودنسی متداول در بزرگسالی قابل اجراست تا همه دندان های دائمی رشد کنند. در بسیاری از موارد به دلیل نبود فضا در فک، برای صاف کردن دندان ها لازم است تعدادی از دندان های دائمی کشیده شوند. در بسیاری از اوقات ۴ دندان دو پایه کشیده می شود تا فضای کافی در فک ایجاد شود.

اما مشکل این روش این است که نیمرخ صورت بیمار صاف و نازیبا خواهد شد و لبخند بیمار باریک می شود به طوری که تنها ۶ دندان جلویی وی نمایان می شود. به علاوه دندان ها به عقب کشیده می شوند تا فضاهای خالی ایجاد شده از کشیدن دندان های اضافی را پر کنند که این می تواند منجر به اختلالات مفصل گیجگاهی فکی و مشکلات دستگاه تنفسی شود.

این در حالی است که ارتودنسی فانکشنال در سنین بسیار پایین تری، یعنی در حدود ۷ سالگی قابل اجرا است. در حالی که بیمار هنوز در سنین رشد است، ارتودنسی باعث گسترش کام و ایجاد فضای لازم برای دندان های نامرتب خواهد شد. با گسترده شدن کام، تمام دندان های دائمی فضای کافی برای اصلاح شدن را خواهند داشت.

در حالی که ارتودنسی متداول بر صاف کردن دندان ها تمرکز دارد، ارتودنسی فانکشنال یک درمان دو جانبه و جامع است که تمرکز اولیه آن ارتوپدی است. این روش درمانی به بهبود شکل مسیر هوایی و فک بیمار توجه دارد. در واقع، هدف ارتودنسی متداول که صاف کردن دندان هاست، تمرکز ثانویه ارتودنسی فانکشنال به شمار می رود. پیش از شروع هر نوع درمان ارتدونسی متداول، ارتودنسی فانکشنال به جنبه های ارتوپدی در سلامت بیمار توجه می کند:

  • استخوان های تشکیل دهنده سر و صورت
  • استخوان های تشکیل دهنده فک بالا و پایین و مفصل مندیبولار
  • رابطه بین مفصل مندیبولار با گردن و پشت
  • مسیر هوایی بیمار

پس از اصلاح جنبه های ارتوپدی در بیمار، سپس درمان های رایج در ارتودنسی متداول شروع می شوند.

هدف از ارتودنسی فانکشنال چیست؟

این روش درمانی تلاش می کند به کودکان کمک کند که به رشد صحیح فک و صورت دست یابند. روش های درمانی مانند گسترش کام، که سایز فک و مسیر هوایی را افزایش می دهند، موجب ایجاد فضای کافی برای رشد دندان ها می شوند. استفاده از درمان های ارتوپدی باعث می شود که ریسک کشیدن دندان های دائمی برای مرتب کردن دندان ها و جراحی فک برای اصلاح شکل صورت را کاهش یابد.

ارتودنسی فانکشنال چطور انجام می شود؟

از آنجا که این روش درمانی در طول رشد بیمار انجام می شود، بهتر است شروع آن در حدود ۷ سالگی باشد. درمان شامل دو فاز می شود:

فاز ۱:

از ابزارهای خاص بر روی استخوان فک بالا و پایین استفاده می شود تا فضای فک افزایش یابد و فک به محل صحیح تغییر مکان دهد. طول درمان معمولا حدود ۹ تا ۱۸ ماه است اما گاهی ممکن است بیشتر شود.

فاز ۲:

پس از اصلاح رشد و شکل فک و تکمیل رشد فک و دندان های دائمی، از بریس های سنتی برای صاف کردن دندان ها استفاده می شود. به طور معمول درمان ۹ تا ۱۸ ماه طول می کشد، اما گاهی می تواند چند سال ادامه یابد.

مزایای ارتودنسی فانکشنال چیزی بیشتر از صاف کردن دندان هاست.

این روش درمانی با افزایش سایز فک، مسیر هوایی بیمار را بازتر می کند، مشکلات آپنه خواب و خر و پف را از بین می برد. با گسترش دادن کام، مسیر سینوس ها و بینی افزایش می یابد و این امر نفس کشیدن را برای بیمار ساده تر می کند. با بهبود میزان دریافت اکسیژن، عملکرد و رشد مغز نیز بهبود می یابد. به علاوه، به دلیل تغییر محل و سایز فک صورت بیمار نیز زیباتر می شود.

فواصل جلسات معاینه چقدر است؟

معمولا ماهی یک بار بیمار باید برای معاینه دندان ها به ارتودنتیست مراجعه کند و هر معاینه ۲۰ دقیقه طول می کشد.

مراقبت های خانگی شامل چه اقداماتی می شود؟

ابزارهای فاز یک باید در روز و شب و در تمام ساعات به جز موقع مسواک زدن و غذا خوردن روی دهان قرار گیرند. در طول ورزش ابزار ارتودنسی باید از دهان خارج شود. تنظیم ابزار باید هر چند هفته یک بار به دست ارتودنتیست یا والدین انجام شود.

محدودیت های غذایی شامل موارد ذکر شده در مطلب ارتودنسی دندان است.

آیا پس از فاز اول فرزندم به بریس نیاز خواهد داشت؟

در بسیاری از موارد بیمار باید طول درمان خود را با ورود به فاز دو تکمیل کند. اما هدف اولیه از ارتودنسی فانکشنال ایجاد فضای کافی در فک برای رشد صحیح دندان های دائمی در فک بالا و پایین است. اگر به فاز دو نیاز باشد، طول دوره درمان و هزینه های آن کمتر از ارتودنسی متداول است.

بهترین زمان شروع درمان چه سنی است؟

همان طور که گفته شد بهتر است تمامی کودکان در سن ۷ سالگی توسط ارتودنتیست معاینه شوند تا وجود مسائل ناهنجاری فک و دندان در آنها تشخیص داده شود. برخی اصلاحات حتی در ۶ سالگی شروع می شوند.

منبع:

wincdental