نوشته‌ها

پارگی بافت دهان: درمان و پیشگیری

کودکان اغلب دچار پارگی بافت دهان می شوند که بیشتر در موقع بازی، بالا و پایین پریدن یا شرکت در ورزش رخ می دهد. پارگی بافت دهان در بزرگسالان نیز در اثر وقوع تصادف یا حادثه محتمل است. معمولا این آسیب ها را می توان با استفاده از کمک های اولیه در خانه درمان کرد. لثه، زبان و لب دارای منبع خون غنی هستند و زمانی که دچار آسیب می شوند، خونریزی از بافت شدید است.

انواع پارگی بافت دهان:

زبان:

پارگی و آسیب به زبان و داخل گونه ها از رایج ترین انواع پارگی بافت دهان است. معمولا، حادثه در اثر گاز گرفتن زبان در هنگام غذا خوردن رخ می دهد. به ندرت پارگی زبان به بخیه نیاز دارد. حتی اگر، پارگی جزئی وجود داشته باشد، زخم به خودی خود بهبود می یابد.

لب بالا:

پارگی و کبودی لب بالا معمولا در اثر افتادن رخ می دهد. تکه ای بافت لب بالا را به لثه متصل می کند که فرنوم خوانده می شود. پارگی فرنوم شایع است و معمولا بدون نیاز به بخیه بهبود می یابد. با این حال، هر بار که لب را بلند کنید تا به بافت آن نگاهی بیاندازید، موضع خونریزی خواهد کرد.

لب پایین:

پارگی لب پایین معمولا در اثر فشار دندان در اثر تروما رخ می دهد. معمولا لب بین دندان های بالا و پایین گیر می کند و پاره می شود. تنها در صورتی که پارگی شدید باشد، معمولا به بخیه نیازی نیست.

آسیب شدید بافت دهان:

این نوع آسیب در لوزه ها، کام نرم و پشت گلو دیده می شود و معمولا در اثر افتادن روی زمین با یک جسم تیز در دهان رخ می دهد. این نوع آسیب با احتمال بالای عفونت همراه است.

کمک های اولیه در زمان پارگی بافت دهان به چه صورت انجام می شود؟

  • ابتدا بیمار را آرام کنید و به او اطمینان دهید که می خواهید به او کمک کنید.
  • روی زخم پارچه تمیزی قرار دهید و آن را فشار دهید تا خونریزی متوقف شود.
  • دست های خود را به خوبی بشویید.
  • در صورتی که پارگی بافت دهان بر روی لب و نواحی بیرونی رخ داده است، موضع را به خوبی با آب و صابون بشویید اما زخم را نسایید.
  • هر گونه ذرات خاک را از روی موضع بشویید. زخمی که به خوبی تمیز نشده باشد می تواند باعث بروز اسکار شود:
  • یک لوسیون یا کرم ضدعفونی کننده روی زخم قرار دهید.
  • به بیمار بستنی یا یخ بدهید تا بمکد، تا خونریزی و تورم کاهش یابد.
  • هر روز موضع را چک کنید و آن را خشک و تمیز نگه دارید.
  • از فوت کردن زخم خودداری کنید زیرا می تواند موجب رشد و تکثیر باکتری در آن شود.
  • در صورتی که زخم داخل دهان است، آن را به خوبی با آب سرد به مدت چند دقیقه بشویید. هر گونه خاک و ذرات خارجی را از پارگی بافت دهان خارج کنید.
  • هر روز زخم را بررسی کنید و آن را تمیز کنید.

حتی کوچک ترین پارگی روی لب می تواند موجب تفاوت در مرز و ظاهر لب ها شود. این نوع پارگی بافت دهان به بخیه نیاز دارد تا مرز لب ها هماهنگ حفظ شود و احتمال بروز اسکار روی آن کاهش یابد. پارگی معمولا در گوشه های دهان، در جایی که لب بالا و پایین به هم متصل شوند، رخ می دهد که احتمال خونریزی شدید در آن بالاست.

کبودی، تاول یا تورم روی لب ها در اثر تروما را می توان با مکیدن یخ یا بستنی و قرار دادن کمپرس یخ روی موضع درمان کرد. کمپرس را به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی موضع قرار دهید و همین مدت نیز به بافت دهان استراحت دهید. قرار دادن کمپرس را در ۲۴ ساعت اول پس از بروز آسیب ادامه دهید.

درمان پارگی بافت دهان چه زمانی باید توسط پزشک انجام شود؟

در برخی موارد پارگی بافت دهان به درمان تخصصی فراتر از درمان های خانگی نیاز دارد که باید زیر نظر جراح دهان و دندان یا دندانپزشک انجام شود. به طور کلی، در موارد زیر باید هرچه سریع تر به پزشک مراجعه کنید:

  • وجود خونریزی که پس از اعمال ۵ تا ۱۰ دقیقه فشار با پانسمان تمیز متوقف نمی شود. در صورتی که خونریزی شدید است، فشار را به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه ادامه دهید بدون آنکه پانسمان را برای نگاه کردن به زخم بردارید. در صورتی که پانسمان غرق خون شد، یک پانسمان جدید روی پانسمان قبلی قرار دهید، اما پارچه قبلی را از روی زخم برندارید. دقت داشته باشید که به دلیل وجود عروق خونی فراوان در این ناحیه، حتی در شرایط معمولی نیز پارگی بافت دهان می تواند با خونریزی شدید همراه باشد. بنابراین، تنها زمانی با پزشک تماس بگیرید که خونریزی پس از ۱۰ دقیقه متوقف نشود.
  • پارگی بافت دهان عمیق یا بیشتر از سه سانت باشد.
  • بریدگی بزرگی روی صورت به وجود آمده باشد.
  • بافت دهان پر از خاک و اجسام خارجی و آلودگی شده است و جسمی مانند سنگ یا شن وارد بافت دهان شده است.
  • پارگی بافت دهان با لبه های ناهموار و جدا شده همراه باشد.
  • پارگی بافت دهان در اثر گاز گرفتگی حیوانات ایجاد شده باشد.
  • آسیب با درد یا شکستگی استخوان صورت و فک همراه باد.
  • نشانه هایی از عفونت در بیمار دیده می شود؛ مانند افزایش گرما، قرمزی، تورم یا تخلیه چرک

همچنین در شرایط زیر نیز با پزشک تماس بگیرید:

  • در صورتی که بیمار در پنج سال گذشته واکسن کزاز تزریق نکرده باشد یا در صورتی که از تزریق واکسن کزاز در نوبت قبلی اطمینان نداشته باشید.
  • در صورتی که نگران زخم هستید یا هر نوع سوالی درباره پارگی بافت دهان دارید.

پیشگیری از پارگی بافت دهان:

از دستورالعمل های زیر برای پیشگیری از پارگی بافت دهان در کودکان و بزرگسالان استفاده کنید:

  • به کودک خود بیاموزید که هرگز با در دست داشتن یک شی تیز یا نگه داشتن آن در دهانش، ندود یا راه نرود.
  • به کودک خود بیاموزید که هرگز چیزی تیز یا سخت و دارای گوشه های نیز را نجود و به دهان نبرد.
  • اگر در ورزش های رزمی و خطرناک شرکت می کنید، از گارد دهان برای پیشگیری از پارگی بافت دهان استفاده کنید. گارد دهان نوعی محافظ پلاستیکی است که روی دندان ها قرار می گیرد و از وارد شدن فشار به بافت نرم دهان جلوگیری می کند. گارد دهان در دو نوع سفارشی و آماده در دسترس است. انواع آماده را می توانید از داروخانه تهیه کنید. با این حال، برای ایمنی و راحتی بیشتر بهتر است از یک گارد دهان سفارشی استفاده کنید. دندانپزشک از دندان های شما قالب گیری می کند و از روی آن گارد دهان را برای شما آماده می کند.

منبع:

stanfordchildrens